نوار عصب نوار عضله
نوار عصب و عضله | تست بررسی بیماریهای اعصاب محیطی و عضلات
نوار عصب و عضله یکی از تستهای حساس و مهم در تشخیص بیماریهای اعصاب محیطی و عضلات است. انجام این تست نیاز به تجربه و دقت کافی، شناخت اعصاب بدن و حرکات عضلانی (کینزیولوژی) دارد. تمامی مراحل تست و تفسیر آن توسط پزشک متخصص انجام میشود.
اهمیت نوار عصب و عضله
مطالعات نشان دادهاند که حدود ۴۰٪ موارد، تشخیص اولیه پزشک با نتایج نوار عصب تغییر میکند. برای مثال:
- گزگز دستها ممکن است ناشی از گیر افتادگی عصب مچ دست باشد، اما در واقع درگیری ریشه گردنی (دیسک گردن) علت اصلی است.
- بیحسی دست ممکن است به علت عصب دندهای گردنی باشد.
نوار عصب همچنین شدت درگیری عصبی را تعیین کرده و کمک میکند تصمیمگیری شود که بیمار نیاز به جراحی دارد یا درمان غیرجراحی کافی است. این تست در پیگیری درمان و اثر بخشی آن نیز ارزشمند است.
بخشهای نوار عصب و عضله
1. سرعت هدایت عصب (Nerve Conduction Study - NCV)
در این تست، توانایی هدایت امواج الکتریکی در اعصاب محیطی بررسی میشود:
- امواج الکتریکی باعث انتقال پیام از پوست به مغز یا از مغز به عضلات میشوند.
- در صورت آسیب عصبی، سرعت هدایت کاهش مییابد.
- تحریک با الکترود انجام میشود و پاسخ ثبت میگردد.
- احساس برقگرفتگی خفیف ممکن است ایجاد شود ولی خطری ندارد.
آمادگی برای تست
- دمای بدن نباید پایین باشد
- از مصرف کرم و پماد خودداری شود
- لباس راحت پوشیده شود
- لازم نیست ناشتا باشید
موارد کاربرد نوار عصب
- نوروپاتی دیابتی
- سندروم گیلن باره
- نوروپاتی ناشی از نارسایی مزمن کلیه
- سندرم کارپال تونل
- آسیب شبکه عصبی گردن یا کمر
- فلج بلز (عصب صورتی)
- بیحسی، مورمور شدن و گزگز دست و پا
احتیاطات
در صورت داشتن پیس میکر قلبی حتماً به پزشک اطلاع دهید.
2. نوار عضله (Electromyography - EMG)
این تست سلامت عضلات و عصب مرتبط را بررسی میکند:
- یک الکترود سوزنی در عضله وارد میشود و فعالیت الکتریکی ثبت میگردد.
- بیمار عضله را ابتدا کم و سپس با شدت بیشتر منقبض میکند.
- در بیمارانی با ضعف عضلانی یا آسیب عصبی انجام میشود.
موارد شایع EMG
- ضعف عضلانی
- پلی میوزیت و التهاب عضله
- میوپاتی/ دیستروفی عضلانی/ بیماری دوشن
- سندرم تونل کارپ
- آسیب عصب مدیان، اولنا، رادیال، سیاتیک
- درد کمر و گردن
- نوروپاتی محیطی و گرفتگی عضلات
اصول الکترومیوگرافی
عضله برای حرکت باید واحد حرکتی یا موتور یونیت فعال شود. شکل و تعداد موجها در بیماریهای مختلف تغییر میکند و به تشخیص پزشک کمک میکند.
تفسیر نتایج
نتایج نوار عصب و عضله بر اساس شرح حال و معاینه بیمار تفسیر میشوند و به پزشک معالج ارسال میگردند. معمولاً اندام سالم به عنوان مرجع استفاده شده و یافتههای اندام مبتلا با آن مقایسه میشود.
موارد خاص
- ام اس: اغلب نوار عصب طبیعی است و از تستهای دیگر مانند SEP و MEP استفاده میشود.
- نوار عصب صورت: در فلج بلز یا ضعف عضلات صورت به تعیین محل و شدت ضایعه کمک میکند.
عوارض و ایمنی
- سوزنها یکبار مصرف هستند و رعایت بهداشت، عارضه خاصی ایجاد نمیکند.
- بیماران با پیس میکر یا مصرف وارفارین حتماً به پزشک اطلاع دهند.
- درد خفیف محل سوزن در برخی افراد ممکن است باقی بماند که ماساژ یا کمپرس یخ کمککننده است.
هزینه نوار عصب و عضله
هزینهها در مراکز خصوصی و دولتی متفاوت است. مثال: دو اندام ۲۱k و چهار اندام ۳۱k (عدد k هر سال توسط وزارت بهداشت تعیین میشود). هزینه بستگی به تعداد اندام، تستهای اضافه و قرارداد بیمه دارد.
نوار عصب و عضله در کودکان
شبیه بالغین است اما با در نظر گرفتن رشد سیستم عصبی. شیرخواران و کودکان ممکن است تمام اعصاب قابل بررسی نباشند و تست براساس شرح حال انجام میشود.
اختلال محل اتصال عصب به عضله (Neuromuscular Junction)
شایعترین بیماری: میاستنی گراو. تستهای تحریک مکرر یا بررسی تک فیبر (Single Fiber EMG) برای تشخیص استفاده میشوند.
طب الکترودیاگنوز چیست؟
طب الکترودیاگنوز شامل ثبت و تفسیر جریانهای الکتریکی بدن برای تشخیص بیماریهای مختلف است. تستها شامل نوار عصب و عضله، تست پتانسیل برانگیخته حرکتی، بینایی و شنوایی میباشد.
مراکز نوار عصب و عضله در تهران
- خصوصی: خ شریعتی، روبروی پارک شریعتی، نبش کوچه پیروز، ساختمان شریعتی، طبقه اول، واحد 10. تلفن: 22882831 و 09198045447
- دولتی: بیمارستان فیروزگر، بخش طب فیزیکی و توانبخشی، تلفن: 82141229
سطح مطلب: عمومی، کارشناسی، تخصصی و فوق تخصصی
مطالب مرتبط:

