کلینیک طب فیزیکی دکتررئيسی و دکـتراحدی

مرکز تخصصی طب فیزیکی و توانبخشی.تشخیص، درمان مشکلات کف لگن، درد، فلج صورت، نوارعصب، فیزیوتراپی

دکتر غلامرضا رئیسی و دکتر طناز احدی

کلینیک طب فیزیکی دکتر غلامرضا رئیسی و دکتر طناز احدی

مرکز تخصصی طب فیزیکی و توانبخشی در تهران (شریعتی) — درمان‌های نوین، غیرجراحی و علمی برای دردها و اختلالات عصبی–عضلانی–اسکلتی.

نوار عصب نوار عضله

نوار عصب و عضله | تست بررسی بیماری‌های اعصاب محیطی و عضلات

نوار عصب و عضله یکی از تست‌های حساس و مهم در تشخیص بیماری‌های اعصاب محیطی و عضلات است. انجام این تست نیاز به تجربه و دقت کافی، شناخت اعصاب بدن و حرکات عضلانی (کینزیولوژی) دارد. تمامی مراحل تست و تفسیر آن توسط پزشک متخصص انجام می‌شود.

اهمیت نوار عصب و عضله

مطالعات نشان داده‌اند که حدود ۴۰٪ موارد، تشخیص اولیه پزشک با نتایج نوار عصب تغییر می‌کند. برای مثال:

  • گزگز دست‌ها ممکن است ناشی از گیر افتادگی عصب مچ دست باشد، اما در واقع درگیری ریشه گردنی (دیسک گردن) علت اصلی است.
  • بی‌حسی دست ممکن است به علت عصب دنده‌ای گردنی باشد.

نوار عصب همچنین شدت درگیری عصبی را تعیین کرده و کمک می‌کند تصمیم‌گیری شود که بیمار نیاز به جراحی دارد یا درمان غیرجراحی کافی است. این تست در پیگیری درمان و اثر بخشی آن نیز ارزشمند است.

بخش‌های نوار عصب و عضله

1. سرعت هدایت عصب (Nerve Conduction Study - NCV)

در این تست، توانایی هدایت امواج الکتریکی در اعصاب محیطی بررسی می‌شود:

  • امواج الکتریکی باعث انتقال پیام از پوست به مغز یا از مغز به عضلات می‌شوند.
  • در صورت آسیب عصبی، سرعت هدایت کاهش می‌یابد.
  • تحریک با الکترود انجام می‌شود و پاسخ ثبت می‌گردد.
  • احساس برق‌گرفتگی خفیف ممکن است ایجاد شود ولی خطری ندارد.

آمادگی برای تست

  • دمای بدن نباید پایین باشد
  • از مصرف کرم و پماد خودداری شود
  • لباس راحت پوشیده شود
  • لازم نیست ناشتا باشید

موارد کاربرد نوار عصب

  • نوروپاتی دیابتی
  • سندروم گیلن باره
  • نوروپاتی ناشی از نارسایی مزمن کلیه
  • سندرم کارپال تونل
  • آسیب شبکه عصبی گردن یا کمر
  • فلج بلز (عصب صورتی)
  • بی‌حسی، مورمور شدن و گزگز دست و پا

احتیاطات

در صورت داشتن پیس میکر قلبی حتماً به پزشک اطلاع دهید.

2. نوار عضله (Electromyography - EMG)

این تست سلامت عضلات و عصب مرتبط را بررسی می‌کند:

  • یک الکترود سوزنی در عضله وارد می‌شود و فعالیت الکتریکی ثبت می‌گردد.
  • بیمار عضله را ابتدا کم و سپس با شدت بیشتر منقبض می‌کند.
  • در بیمارانی با ضعف عضلانی یا آسیب عصبی انجام می‌شود.

موارد شایع EMG

  • ضعف عضلانی
  • پلی میوزیت و التهاب عضله
  • میوپاتی/ دیستروفی عضلانی/ بیماری دوشن
  • سندرم تونل کارپ
  • آسیب عصب مدیان، اولنا، رادیال، سیاتیک
  • درد کمر و گردن
  • نوروپاتی محیطی و گرفتگی عضلات

اصول الکترومیوگرافی

عضله برای حرکت باید واحد حرکتی یا موتور یونیت فعال شود. شکل و تعداد موج‌ها در بیماری‌های مختلف تغییر می‌کند و به تشخیص پزشک کمک می‌کند.

تفسیر نتایج

نتایج نوار عصب و عضله بر اساس شرح حال و معاینه بیمار تفسیر می‌شوند و به پزشک معالج ارسال می‌گردند. معمولاً اندام سالم به عنوان مرجع استفاده شده و یافته‌های اندام مبتلا با آن مقایسه می‌شود.

موارد خاص

  • ام اس: اغلب نوار عصب طبیعی است و از تست‌های دیگر مانند SEP و MEP استفاده می‌شود.
  • نوار عصب صورت: در فلج بلز یا ضعف عضلات صورت به تعیین محل و شدت ضایعه کمک می‌کند.

عوارض و ایمنی

  • سوزن‌ها یکبار مصرف هستند و رعایت بهداشت، عارضه خاصی ایجاد نمی‌کند.
  • بیماران با پیس میکر یا مصرف وارفارین حتماً به پزشک اطلاع دهند.
  • درد خفیف محل سوزن در برخی افراد ممکن است باقی بماند که ماساژ یا کمپرس یخ کمک‌کننده است.

هزینه نوار عصب و عضله

هزینه‌ها در مراکز خصوصی و دولتی متفاوت است. مثال: دو اندام ۲۱k و چهار اندام ۳۱k (عدد k هر سال توسط وزارت بهداشت تعیین می‌شود). هزینه بستگی به تعداد اندام، تست‌های اضافه و قرارداد بیمه دارد.

نوار عصب و عضله در کودکان

شبیه بالغین است اما با در نظر گرفتن رشد سیستم عصبی. شیرخواران و کودکان ممکن است تمام اعصاب قابل بررسی نباشند و تست براساس شرح حال انجام می‌شود.

اختلال محل اتصال عصب به عضله (Neuromuscular Junction)

شایع‌ترین بیماری: میاستنی گراو. تست‌های تحریک مکرر یا بررسی تک فیبر (Single Fiber EMG) برای تشخیص استفاده می‌شوند.

طب الکترودیاگنوز چیست؟

طب الکترودیاگنوز شامل ثبت و تفسیر جریان‌های الکتریکی بدن برای تشخیص بیماری‌های مختلف است. تست‌ها شامل نوار عصب و عضله، تست پتانسیل برانگیخته حرکتی، بینایی و شنوایی می‌باشد.

مراکز نوار عصب و عضله در تهران

  • خصوصی: خ شریعتی، روبروی پارک شریعتی، نبش کوچه پیروز، ساختمان شریعتی، طبقه اول، واحد 10. تلفن: 22882831 و 09198045447
  • دولتی: بیمارستان فیروزگر، بخش طب فیزیکی و توانبخشی، تلفن: 82141229

سطح مطلب: عمومی، کارشناسی، تخصصی و فوق تخصصی

مطالب مرتبط:

علل سرد شدن پا

مقدمه

سرد شدن پاها یک مشکل شایع است و علت مراجعه بیماران به کلینیک طب فیزیکی و توانبخشی بخصوص ارجاع بیماران برای تست نوار عصب و عضله است. سردی پاها می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. این حالت ممکن است نتیجه‌ی عوامل محیطی، مشکلات گردش خون، بیماری‌های عصبی، مشکلات هورمونی و یا ترکیبی از این عوامل باشد. در این مقاله، به بررسی جامع علل سرد شدن پا می‌پردازیم و راهکارهای پیشگیری و درمان آن را نیز مورد بررسی قرار می‌دهیم.

علل سرد شدن پاسردی پاها

  1. عوامل محیطی
    • سرما و هوای سرد: قرار گرفتن در معرض هوای سرد و دمای پایین می‌تواند باعث کاهش دمای پاها و احساس سرما در آن‌ها شود. این حالت به‌ویژه در افراد با سیستم گردش خون ضعیف بیشتر مشاهده می‌شود.
    • کفش‌های نامناسب: استفاده از کفش‌های نامناسب و غیربهداشتی که به اندازه کافی عایق حرارتی ندارند، می‌تواند باعث سرد شدن پاها شود. کفش‌هایی که از مواد غیر مناسب ساخته شده‌اند، قادر به حفظ گرما نیستند و همین مسئله می‌تواند منجر به سرد شدن پاها شود.
  2. مشکلات گردش خون
    • آترواسکلروز: آترواسکلروز یا تصلب شرایین، حالتی است که در آن دیواره‌های عروق خون پلاک‌های چربی تجمع می‌کنند و باعث تنگی یا انسداد عروق می‌شوند. این حالت می‌تواند جریان خون به پاها را کاهش داده و باعث سرد شدن آن‌ها شود. افرادی که دچار آترواسکلروز هستند، علاوه بر سرد شدن پاها ممکن است علائمی مانند درد در هنگام راه رفتن یا فعالیت فیزیکی داشته باشند.
    • وریدهای واریسی: وریدهای واریسی یا رگ‌های واریسی حالتی است که در آن وریدها بزرگ و تورم می‌یابند. این حالت می‌تواند باعث تجمع خون در پاها و کاهش جریان خون به دیگر نقاط بدن شود که منجر به سرد شدن پاها می‌شود. افرادی که وریدهای واریسی دارند، معمولاً علائمی مانند تورم، درد و احساس سنگینی در پاها را تجربه می‌کنند.
    • بیماری رینود: بیماری رینود حالتی است که در آن عروق خونی در پاسخ به سرما یا استرس منقبض می‌شوند و جریان خون به انگشتان دست و پا کاهش می‌یابد. این حالت می‌تواند باعث سرد شدن و بی‌حسی پاها شود. افراد مبتلا به بیماری رینود ممکن است هنگام قرار گرفتن در معرض سرما، تغییر رنگ پوست در انگشتان خود را مشاهده کنند که ابتدا سفید، سپس آبی و در نهایت قرمز می‌شود.
  3. بیماری‌های عصبی
    • نوروپاتی محیطی: نوروپاتی محیطی، حالتی است که در آن اعصاب محیطی آسیب می‌بینند. این حالت می‌تواند باعث کاهش حس و سرد شدن پاها شود. دیابت یکی از عوامل شایع نوروپاتی محیطی است. علائم نوروپاتی محیطی شامل درد، سوزن‌سوزن شدن، بی‌حسی و ضعف عضلانی است.
    • نوروپاتی دیابت میتواند در افراد با قند خون بین 100 تا 125 که پیش دیابت نامده می شود نیز دیده شود
    • کمبود ویتامین‌ها: کمبود ویتامین B12 و دیگر ویتامین‌های گروه B می‌تواند باعث آسیب به اعصاب و سرد شدن پاها شود. ویتامین‌های گروه B نقش مهمی در سلامت عصبی دارند و کمبود آن‌ها می‌تواند منجر به علائمی مانند بی‌حسی و سردی در اندام‌ها شود.
    • نوروپاتی اعصاب کوچک یا small fiber neuropathy، علت شایع دیگری برای احساس سرد شدن پا است
    • مشکلات نخاع: فشار نخاع یا توده های نخاعی می توانند فقط خود را بصورت احساس سرد شدن پاها نشان دهند. هرگونه پیشرفت علایم زنگ خطری برای بررسی بیشتر این مورد است.
  4. مشکلات هورمونی
    • کم‌کاری تیروئید: کم‌کاری تیروئید حالتی است که در آن غده تیروئید به اندازه کافی هورمون تیروئید تولید نمی‌کند. این حالت می‌تواند باعث کاهش متابولیسم بدن و سرد شدن پاها شود. افرادی که کم‌کاری تیروئید دارند، ممکن است علائمی مانند خستگی، افزایش وزن، افسردگی و خشکی پوست را تجربه کنند.
    • دیابت: دیابت یکی از عوامل شایع مشکلات هورمونی است که می‌تواند باعث نوروپاتی و مشکلات گردش خون شود و در نتیجه باعث سرد شدن پاها می‌شود. افراد مبتلا به دیابت ممکن است به دلیل کاهش جریان خون و آسیب به اعصاب محیطی، سردی و بی‌حسی در پاها را تجربه کنند.
  5. عوامل دیگر
    • کم‌خونی: کم‌خونی حالتی است که در آن تعداد گلبول‌های قرمز خون کاهش می‌یابد. این حالت می‌تواند باعث کاهش اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها و سرد شدن پاها شود. کم‌خونی معمولاً به دلیل کمبود آهن، ویتامین B12 یا اسید فولیک ایجاد می‌شود و می‌تواند علائمی مانند خستگی، ضعف و پوست رنگ‌پریده را به همراه داشته باشد.
    • استرس و اضطراب: استرس و اضطراب می‌تواند باعث انقباض عروق خونی و کاهش جریان خون به پاها شود که منجر به سرد شدن آن‌ها می‌شود. در مواقع استرس یا اضطراب، بدن به حالت مبارزه یا فرار می‌رود و جریان خون به اندام‌های حیاتی افزایش می‌یابد، در حالی که جریان خون به اندام‌های محیطی مانند پاها کاهش می‌یابد.
    • برخی داروها مثل بتا بلوکرها می توانند باعث احساس سرما در پاها شوند
    • کم آبی بدن، می تواند باعث احساس سرما در پاها شود
    • فشار خون پایین:
    • سیگار کشیدن، با انقباض عروق می تواند باعث احساس سرما در پاها شود

پیشگیری و درمان

برای پیشگیری و درمان سرد شدن پاها، اقدامات زیر می‌تواند مفید باشد:

  1. حفظ دمای مناسب بدن: استفاده از لباس‌های گرم و کفش‌های مناسب می‌تواند به حفظ دمای پاها کمک کند. همچنین، قرار دادن پاها در آب گرم می‌تواند به افزایش جریان خون و کاهش سردی پاها کمک کند. استفاده از جوراب‌های گرم و حاوی مواد عایق حرارتی نیز می‌تواند موثر باشد.
  2. ورزش منظم: ورزش منظم می‌تواند به بهبود گردش خون و تقویت عضلات پاها کمک کند. تمریناتی مانند پیاده‌روی، دویدن و یوگا می‌توانند مفید باشند. همچنین، تمرینات کششی و ماساژ پاها می‌تواند به بهبود جریان خون و کاهش سردی کمک کند.
  3. تغذیه مناسب: مصرف غذاهای غنی از ویتامین‌ها و مواد معدنی می‌تواند به بهبود سلامت عروق خونی و اعصاب کمک کند. مصرف ویتامین‌های گروه B، آهن، و اسید فولیک می‌تواند مفید باشد. همچنین، مصرف مواد غذایی حاوی اسیدهای چرب امگا 3 می‌تواند به بهبود گردش خون کمک کند.
  4. مدیریت استرس: روش‌های مدیریت استرس مانند مدیتیشن، تنفس عمیق و یوگا می‌توانند به کاهش انقباض عروق خونی و بهبود جریان خون کمک کنند. همچنین، ایجاد زمان برای استراحت و تفریح در برنامه‌ی روزانه می‌تواند به کاهش استرس کمک کند.
  5. مراجعه به پزشک: در صورتی که سرد شدن پاها به‌طور مداوم و شدید ادامه یابد، بهتر است به پزشک متخصص طب فیزیکی و توانبخشی مراجعه کنید. پزشک می‌تواند با انجام آزمایشات مختلف، علت دقیق سرد شدن پاها را تشخیص دهد و درمان مناسب را تجویز کند. ممکن است پزشک متخصص طب فیزیکی و توانبخشی تست‌های خون، تست‌های تصویربرداری و نوار عصب و عضله را برای ارزیابی وضعیت انجام دهد.

نتیجه‌گیری

سرد شدن پاها می‌تواند نتیجه‌ی عوامل مختلفی باشد که شامل عوامل محیطی، مشکلات گردش خون، بیماری‌های عصبی و مشکلات هورمونی می‌شود. با پیشگیری مناسب و مراجعه به پزشک در صورت نیاز، می‌توان به بهبود این حالت کمک کرد. تخصصین طب فیزیکی و توانبخشی می توانند در این زمینه کمک زیادی کنند. اهمیت توجه به علائم سرد شدن پاها و اقدام به موقع برای تشخیص و درمان می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی فرد کمک کند. همچنین، ایجاد تغییرات در سبک زندگی مانند تغذیه سالم، ورزش منظم و مدیریت استرس می‌تواند به پیشگیری از سرد شدن پاها و بهبود سلامت عمومی کمک کند.

آمادگی قبل از نوار عصب و عضله

قبل از انجام نوار عصب و عضله (الکترومیوگرافی)، رعایت چند نکته مهم است تا تست به بهترین شکل انجام شود و نتایج دقیق‌تری به دست آید:

  1. نوار عصب و عضله تست تشخیصی است و ممکن است مدت انجام آن طولانی شود. وقت خود را با توجه به این مورد تنظیم نمایید.
  2. تست عصب و عضله نوعی مشاوره است. حتما آخرین آزمایشات و عکسهای رادیولوژی و ام آر آی خود را همراه بیاورید.
  3. دوش گرفتن: قبل از انجام تست، حتی المکان دوش بگیرید تا پوست شما تمیز باشد. این کار به دقت تست کمک می‌کند.
  4. لباس راحت و آزاد: لباس‌های راحت و آزاد بپوشید که دسترسی به نواحی مورد بررسی را آسان کند.
  5. عدم استفاده از مرطوب‌کننده و لوسیون: از استفاده از مرطوب‌کننده، لوسیون بر روی پوست خود بخصوص در تست عصب صورت خودداری کنید. این مواد می‌توانند بر دقت تست تأثیر بگذارند.
  6. مشورت با پزشک درباره داروها: درخصوص استفاده از داروهای رقیق‌کننده خون با پزشک خود صحبت کنید. داروهای ضد انعقاد خون مانند وارفارین می‌توانند خطر خونریزی بعد از الکترومیوگرافی را افزایش دهند. مصرف داروهای خود را قطع نکنید.
  7. اطلاع پزشک از وضعیت سلامت: اگر از دستگاههایی نظیر ضربان‌ساز یا پیس میکر استفاده می‌کنید یا دچار اختلالات خونریزی دهنده مثل هموفیلی یا جراحی سرطان سینه هستید، حتماً به پزشک خود اطلاع دهید. اگر مبتلا به بیماریهای واگیر دارمی باشید به پزشک خود اطلاع دهید.
  8. حذف لوازم جانبی: روشن بودن موبایل باعث ایجاد خلل در آزمایش خواهند شد
  9. برخلاف آزمایش خون ناشتا نباشید.
  10. اگر مایل به انجام تست توسط پزشک خانم هستید، سرکار خانم دکتر طناز احدی، استاد تمام طب فیزیکی و توانبخشی در ساعات خاصی با نوبت قبلی تست شما را انجام میدهند. قبلا به پذیرش اطلاع دهید.

شماره واتساپ مرکز نوار عصب و عضله 09198045447

نقش نوار عصب در تشخیص ضعف حرکتی

نقش نوار عصب در تشخیص ضعف حرکتی

مطالعات هدایت عصبی یا تست نوار عصب و عضله (NCS) نقش مهمی در تشخیص و درک مشکلات حرکتی دارند، به ویژه زمانی که این مشکلات مربوط به آسیب یا نقص عملکرد عصب باشند. در اینجا نقش‌های کلیدی NCS در ارزیابی ناهنجاری‌های حرکتی آمده است:

  1. تشخیص آسیب عصبی: NCS می‌تواند آسیب به اعصاب محیطی را با اندازه‌گیری سرعت و قدرت سیگنال‌های الکتریکی که از طریق اعصاب عبور می‌کنند، شناسایی کند. این امر در تشخیص شرایطی مانند نوروپاتی محیطی که می‌تواند باعث مشکلات حرکتی شود، مفید است.
  2. مشخص کردن محل مشکل: با تحریک اعصاب خاص و ضبط پاسخ‌های آنها، NCS می‌تواند محل آسیب عصبی را شناسایی کند. این امر برای تعیین اینکه مشکل حرکتی به دلیل مسائل عصبی در پاها، ستون فقرات یا مناطق دیگر است، ضروری است.
  3. ارزیابی شدت: NCS داده‌های عددی در مورد میزان آسیب عصبی فراهم می‌کند، که می‌تواند به ارزیابی شدت وضعیت و هدایت تصمیم‌گیری‌های درمانی کمک کند.
  4. پیگیری پیشرفت: NCS می‌تواند برای پیگیری پیشرفت شرایط مرتبط با عصب در طول زمان استفاده شود و به ارزیابی کارایی درمان‌ها و مداخلات کمک کند.
  5. هدایت درمان: نتایج NCS می‌تواند به هدایت گزینه‌های درمانی مانند اقدامات طب فیزیکی ، فیزیوتراپی، داروها یا مداخلات جراحی با ارائه اطلاعات دقیق در مورد نوع و میزان درگیری عصبی کمک کند.

آدرس مرکز نوار عصب و عضله  

آدرس مرکز نوار عصب و عضله شریعتی

تهران خ. شریعتی بعد از سید خندان، بالاتر از پمپ بنزین روبروی پارک شریعتی(کوروش)، نبش کوچه پیروز. ساختمان شریعتی. طبقه اول واحد 10 تلفن 22882831 و 09198045447

دکتر غلامرضا رئیسی، خانم دکتر طناز احدیآدرس نوار عصب و عضله

استاد تمام دانشگاه

آدرس بيمارستان دولتي (دانشگاهي) نوار عصب و عضله، خيابان كريمخان زند، خيابان به آفرين بخش طب فيزيكي و توانبخشي تلفن مستقيم بخش نوار عصب 82141401

در بخش طب فيزيكي و توابنخشي بيمارستان فيروزگر علاوه بر نوار عصب و عضله تستهاي Somatosensory evoked potential, Motor evoked potentialT Single fiber EMG نوار عصب پودندال ، نوار عصب و عضله كف لگن، نوار عصب و عضله كودكان، نوار عصب صورت، تست ‍ژولي تست سمپاتيك پوستي نيز انجامن مي شود. در صورت مراجعه كليه مدارك رات همراه خود بياوريد و قبلا با پذيرش مستقيم بخش هماهنگي بعمل آوريد.

مطالب مرتبط: