فتق یا بیرون زدگی دیسک کمر بسیاری از افراد با هیچ گونه علائمی همراه نیست، و در تحقیقات انجام شده پس از ام آر ای افراد عادی و بدون درد مشاهده شده که درصد زیادی از این افراد  پارگی دیسک کمر یا بیرون زدگی دیسک داشته‌اند. اما گاهی اوقات علائم آن‌قدر شدید و مزمن است که روند زندگی بیمار را مختل می‌کند. شدت بروز علائم به این موضوع بستگی دارد که آیا بخش بیرون زده بر عصب‌های مجاور مهره‌های کمری اثر می‌گذارد یا خیر. چنانچه مایع داخل دیسک بین‌مهره‌ای از پارگی ایجاد شده در دیواره خارجی دیسک بیرون بزند، مشکل فتق دیسک پیش می‌آید. اگر ماده جابجا شده دیسک تماسی با عصب‌ها نداشته باشد، ممکن است عارضه مدتی طولانی تشخیص داده نشود. اما در صورت تحت فشار قرار گرفتن نخاع یا ریشه عصب یا تحریک شدن عصب‌ها توسط ماده دیسک، درد شدید زندگی بیمار را تحت الشعاع قرار خواهد داد.

درمان دیسک کمر شدید و خفیف با طب فیزیکی

درد اکثر بیماران دچار فتق دیسک کمر با بهره‌گیری از درمان‌های غیرجراحی (طب فیزیکی و توانبخشی) کاملا بهبود یافته یا حداقل  تاحد زیادی بهبود می‌یابد:

  • در تخصص طب فیزیکی بر اساس نیاز بیمار طیف گسترده ای از درمان‌ها براساس شرح حال، معاینه و تست‌های تشخیصی انجام می‌شود. در صورت نیاز متخصصین طب فیزیکی از بیمار نوار عصب و عضله می‌گیرند.
  • روش‌های استفاده شده در درمان کمردرد و دیسک بیرون زده در تخصص طب فیزیکی بسیار گسترده است و  شامل تجویز داروی مناسب، آموزش ورزش مناسب، تزریقات در کنار عصب یا داخل دیسک، مانیپولاسیون، تصحیح بیومکانیک با استفاده از کفی یا تمرین مناسب، تجویز کمربند مناسب، لیزر درمانی، آب درمانی، کشش کمر، طب سوزنی، ماساژ، بیوفیدبک و درمان‌های شناختی رفتاری و مشاوره در مورد تغییر سبک زندگی است.

چنانچه درد بیمار پس از چند هفته تسکین نیابد، یا ضعف عضلانی عمده وجود داشته باشد و یا علایمی مثل بی اختیاری ادراری یا بی حسی ناحیه تناسلی وجود داشته باشد جراحی برای رفع فشار روی عصب درگیر توصیه می‌شود.

ارتباط با ما

در مرکز دکتر غلامرضا رئیسی، متخصص طب فیزیکی و توانبخشی، انواع روش‌های غیرجراحی برای درمان بیماری‌های اسکلتی عضلانی از جمله دیسک کمر در اختیار بیماران قرار می‌گیرد.مراجعین محترم می‌توانند برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت با شماره 22893429 تماس حاصل فرمایند

مراحل فتق دیسک


فشار علت اصلی بیرون زدگی دیسک کمر است. چون ستون فقرات در صاف نگه داشتن بالاتنه و سر نقش دارد و درعین حال اندامی انعطاف‌پذیر است، دیسک‌ها فشار بسیار زیادی را تحمل می‌کنند. عامل‌هایی مانند وضعیت اندامی و چاقی این فشار را افزایش می‌دهد، از طرفی بالا رفتن سن نیز قابلیت دیسک‌ها را برای جذب این فشار کاهش می‌دهد. این نیروها زمینه را برای بروز تدریجی عارضه‌های دژنراتیو و فرسایشی مانند فتق دیسک آماده می‌کند، البته گاهی آسیب‌ها و سوانح ناگهانی عامل فتق دیسک است مثلا در افراد جوانی که فشار ناگهانی به کمر وارد می‌کنند بدون وجود تغییرات دژنراتیو (آرتروز) دیسک بطور ناگهانی بیرون می‌زند. مرحله‌بندی رایج فتق دیسک دژنراتیو به شرح زیر است: 

  • دژنراسیون: آب و پروتئین دیسک و همچنین خاصیت ارتجاعی دیسک به مرور زمان کم می‌شود. بطور عام به این پدیده آرتروز گفته می شود.
  • پرولاپس: ماده ژلاتینی مانند مرکز دیسک به سمت بیرون رانده می‌شود، در نتیجه لایه بیرونی فیبری و سخت دیسک برجسته می‌شود.
  • بیرون زدگی: فشار متغیر ترک‌ها یا پارگی‌هایی را ایجاد می‌کند و ماده دیسک از راه این شکاف‌ها بیرون می‌زند و وارد کانال نخاعی وارد می‌شود.
  • جدا شدن دیسک: ماده دیسک برجسته کاملاً از جسم دیسک جدا می‌شود و بر عصب‌های ستون فقرات اثر می‌گذارد.

گاهی به بیماران گفته شده که دیسک پاره شده است. باید توجه داشت که این اصطلاح کلی است و پارگی دیسک درجات مختلفی دارد. بسیاری از پارگی‌های دیسک بدون علامت می‌باشند و یا با درد گذرائی بهبود می‌یابند. متاسفانه یکی از علل مزمن شدن درد دیسک ترساندن بیمار است و ترس از حرکت ناشی از آن زندگی بیماران را مختل می‌کند که در بخش دیگری توضیح داده شده است.

علت بیرون زدگی دیسک کمر چیست؟


فتق دیسک کمر علل متعددی دارد که از آن جمله می‌توان به آسیب‌دیدگی حاد یا فشارهای مزمن در طول زمان، وضعیت اندامی، چاقی و به ویژه دژنراسیون یا فرایند طبیعی ساییدگی اشاره کرد. عولامل ژنتیکی در بیرون زدگی دیسک موثر می‌باشند. آب موجود در دیسک همگام با افزایش سن کاهش می‌دهد و دیسک آسیب‌پذیر می‌شود، در نتیجه خاصیت محافظت کنندگی دیسک بین مهره‌ای و قدرت جذب ضربه آن کاهش می‌یابد. در این شرایط ممکن است دیواره خارجی دیسک پاره شود و ماده ژلاتینی داخل دیسک از راه این پارگی وارد کانال نخاعی شود. هرچند فتق دیسک همواره دردناک نیست، اما گاهی به عصب‌های نخاعی مجاور فشار می‌آورد و باعث بروز علائم شدید و ناتوان کننده می‌شود. اکثر موارد بیرون زدگی دیسک کمر بعلت فشارهای کم اما طولانی مدت است. بسیاری از افرادی که مثلا  کارمند هستند می‌پرسند ما که کار سنگینی نکردیم چرا دیسکمان بیرون زده است. فشارهای کم ولی مکرر در طول زمان همزمان با ضعف عضلات ستون فقرات، شکم و کف لگن باعث آسیب دیسک می‌شود و دیسک بتدریج در یک نقطه ضعیف می‌شود تا نهایتا با یک حرکت کوچک بیرون زدگی شدید پیدا کرد و علایم شدیدی را ایجاد می‌کند. باید توجه داشت که علت بسیاری از موارد کمردرد دیسک کمر نیست و متاسفانه با انجام ام آر آی و دیدن دیسک که می‌تواند در افراد سالم هم دیده شود) بسیاری این علایم را به دیسک ارتباط داده و بیمار را نگران می‌کنند.

نشانه‌های فتق دیسک کمر چیست؟


امکان بیرون زدگی دیسک در هر نقطه‌ای از ستون فقرات وجود دارد، اما این عارضه بیشتر در مهره‌های کمری و گردنی بروز می‌یابد. علت درصد پایین شیوع فتق مهره‌های پشتی این است که پایداری نسبی مهره‌های پشتی (صدری)، آنها را نسبت به مهره‌های گردنی و کمری تحت ساییدگی  بسیار کمتری قرار می‌دهد. پارگی دیسک دو اثر بر روی عصب می‌گذارد که تصمیم برای درمان در شناخت آن موثر است. یکی اثر شیمیایی و دیگری اثر فیزیکی است. مواد داخل دیسک بسیار محرک می‌باشند و با بیرون ریخت آنها التهاب شدیدی بر روی عصب ایجاد می‌کنند. مثل اینکه ماده اسیدی روی عصب ریخته شود. این پدیده درد و حتی آسیب عصبی شدیدی ایجاد می‌کند. در این حالت حتی با جراحی دردر بیمار بهتر نمی‌شود و ممکن است بدتر هم شود. با درمان داروئی، تزریق کنار عصب و سایر درمان‌ها طب فیزیکی به تدریج این اثر بهتر می‌شود. اگر ضعف عضلانی در اثر تحریک شیمیائی باشد باز هم جراحی در این موارد کارساز نیست. اگر بخش داخلی دیسک با عصب یا نخاع تماس پیدا کند و بر عصب فشار وارد سازد نوع دیگری از آسیب عصب توسط دیسک است. در این حالت اگر فشار زیاد باشد جراحی به بیمار کمک می‌کند. علایمی که تحریک عصبی ایجاد می‌کند و اصطلاحا به آن سیاتیکا یا درد سیاتیک می گویند شامل موارد زیر است:

  • درد در مسیر تحت فشار قرار گرفتن عصب
  • بی‌حسی یا گزگز در ناحیه‌های درگیر
  • ضعف عضلانی بازوها یا پاها

موارد بسیار وخیم فتق دیسک مهره‌های کمری منجر به ابتلا به سندرم کودا اکوینا و فلج شدن بیمار می‌شود. در این حالت باید برای درمان سریع تحت عمل جراحی قرار گیرد.

فرایند تشخیص فتق دیسک


برای تشخیص دقیق عارضه‌های ستون فقرات و کمردرد، مانند فتق دیسک باید به متخصص طب فیزیکی مراجعه نمود. ازآنجایی که علائم فتق دیسک مشابه علائم دیگر عارضه‌ها یا آسیب‌دیدگی‌های ستون فقرات است، بنابراین تشخیص صحیح برای شروع درمان مناسب بسیار مهم است. افزایش آگاهی درباره فرایند تشخیص فتق دیسک باعث می‌شود که بیمار هنگام مراجعه به پزشک اضطراب کمتری داشته باشد و بهتر بتواند در روند تهیه طرح درمان مشارکت کند.

بررسی علائم و پرونده پزشکی بیمار

بررسی علائم و پرونده پزشکی بیمار نخستین گام برای تشخیص فتق دیسک است. جلسه ویزیت در ابتدا معمولاً به پرسش و پاسخ اختصاص می‌یابد تا پزشک اطلاعات کافی درباره عارضه، علائم، درمان‌های پیشین و سلامت عمومی بیمار کسب کند. بیمار در ویزیت پزشک ابتدا باید مشکل خود را بیان کند. مثلا کمردرد، گردن درد و... برخی بیماران پس از پرسش از اینکه مشکل شما چیست می گویند دیسک کمر، آرتروز، تنگی نخاع. در موارد زیادی اشتباه تشخیصی وجود دارد و اکثر بیماران مراجعه کننده علت کمردرد چیزی غیر از دیسک کمر است. گاه عواملی مثل عفونت‌ها بخصوص تب مالت، تومرها و شکستگی عامل کمردرد است. بیمار باید به دقت به خصوصیات درد خود توجه کند و آنرا بدقت بیان کند. موارد مهم شامل نکات زیر است:

  • شدت درد: اگر بدون دردی را صفر و بدترین درد را 10 حساب کنیم چه نمره ای به درد خود می دهید.
  • چه موقعیت‌هایی باعث بهتر یا بدتر شدن این درد می‌شود.
  • شروع درد ناگهانی بوده یا تدریجی.
  • درد در چه مناطقی حس می‌شود.
  • آیا درد همراه با گزگز مورمور، ضعف حرکتی است.
  • آیا درد ممتد است یا منقطع، ایا ماهیت تیر کشنده دارد؟
  • اگر تیر می کشد تا کجاست، سایر علایم همراه مثل تب، تعریق وجود دارد؟
  • آیا مشکلی در کنترل ادرار وجود دارد. ایا درد به ناحیه تناسلی تیر می کشد یا گزگز و مورمور یا بیحسی در ناحیه تناسلی وجود دارد؟
  • آیا سابقه هرگونه بیماری دیگری بخصوص پوکی استخوان، سرطان از هر نوع حتی کاملا درمان شده، ضربه یا افتادن وجود دارد ؟

 همچنین پزشک به آن دسته از عامل‌های سبک زندگی، مانند چاقی، مصرف الکل و دخانیات یا شرکت در ورزش‌های پربرخورد، توجه می‌کند که می‌تواند باعث فرسایش ستون فقرات شود. به علاوه چون شواهدی دال بر ارثی بودن ناراحتی‌های ستون فقرات وجود دارد، سابقه خانوادگی ابتلا به این مشکلات نیز بررسی می‌شود. در هنگام مراجعه به پزشک لیست کاملی از داروهای مصرفی را بر روی برگه‌ای نوشته و همراه خود داشته باشید. حتی داروهایی که به ظار بی اهمیت بنظر می‌رسند. موارد متعددی دیده می‌شود که یک بیمار چند دارو از یک دسته مصرف می‌کند. مصرف برخی ویتامین‌ها مثل ویتامین د اگر بیش از حد باشد مضر است. در برخی افراد حتی مصرف یک بروفن می‌تواند کلیه را از کار بیندازد. و اضافه نمودن یک دارو 25 درصد احتمال تداخل داروئی و ایجاد عارضه را بیشتر می‌کند. برگه‌های دفترچه بیمه به هیچ وجه خوانا نمی‌باشند بنابراین حتما لیستی از داروها همراه داشته باشید.

معاینه بالینی

متخصص طب فیزیکی معاینه بالینی کاملی را در مرحله بعد انجام می‌دهد؛ هدف از این معاینه تعیین دامنه حرکتی، عملکرد عصبی، واکنش‌ها و قدرت عضلات و حس است است. معاینه اطلاعات مفیدی را برای تایید تشخیص در اختیار پزشک قرار می‌دهد. همیشه در مراجعه به پزشک لباس راحت بپوشید.

تصویربرداری و آزمایش‌های دیگر

تصویربرداری در نهایت برای تایید تشخیص فتق دیسک انجام می‌شود. رادیوگرافی کوتاه شدن دیسک یا وجود زائده یا خار استخوانی را نشان می‌دهد، MRI یا سی تی اسکن نیز تصویری از ستون فقرات و بیرون زدگی حاد دیسک به دست می‌دهد. همچنین پزشک با توجه به ماهیت و شدت علائم، دستور آزمایش خون، تست هدایت عصبی یا نوار عصب می‌دهد.اکثر متخصصین طب فیزیکی و توانبخشی نوار عصب و عضله را انجام می‌دهند.

درمان قطعی دیسک کمر


دیسک جزو معدود مواردی است که قابلیت بهبودی و ترمیم کامل را دارد.  عوامل مزمن شدن درد کمر در بخش دیگر  توضیح داده شده است. با توجه به شدت علائم فتق دیسک، درمان‌های محافظه کارانه می‌تواند باعث بهبودی بیمار شده و درد را تاحد زیادی تسکین دهد؛ به همین دلیل درمان‌های غیرجراحی توصیه می‌شود تنها در موارد  خاصی که قبلا اشاره شد درمان جراحی توصیه می‌شود. باید توجه داشت که جراحی درمان قطعی دیسک کمر نیست و فقط باید در موارد ضروری انجام شود. جراحی دیسک کمر و لیز خوردگی مهره‌ها درد کمر را بهتر نمی‌کند بلکه حتی آنرا بدتر می‌کند و در مواردی که درد در پا تیر می‌کشد به بیمار کمک می‌کند. متاسفانه درمان دردهای بعد از جراحی بسیار مشکل است و در بهترین حالت تنها 30 درصد می‌توان درد را کم کرد بنابراین قبل از جراحی بجز در موارد اورژانس که قبلا ذکر شد، درمان غیر جراحی باید انجام شود.

درمان‌های غیرجراحی فتق دیسک

درد بسیاری از بیماران دچار بیرون زدگی خفیف دیسک با درمان‌های محافظه کارانه بهبود می‌یابد. دیسک بیرون زده تحت فشار مهره‌های مجاور صاف و پهن می‌شود. ابعاد دیسک در اثر این فشار به مرور فراتر از حدعادی می‌شود، دیسک وارد کانال نخاعی می‌شود و ممکن است ریشه‌های عصب‌های آن نقطه را تحریک کند. کاهش فشار روی عصب واقع در کانال نخاعی و در نتیجه تسکین علائمی مانند درد، بی‌حسی، گزگز و ضعف ناشی از فتق دیسک از اهداف اصلی درمان‌های غیرجراحی به شمار می‌رود. درمان‌های کلینیک‌های طب فیزیکی و توانبخشی جهت درمان فتق دیسک عبارت‌اند از:

  • تجویز داروی مناسب
  • آموزش ورزش مناسب
  • تزریقات در کنار عصب یا داخل دیسک
  • مانیپولاسیون
  •  تصحیح بیومکانیک با استفاده از کفی یا تمرین مناسب
  • تجویز کمربند مناسب
  • لیزر درمانی
  • آب درمانی
  • کشش کمر
  •  طب سوزنی
  •  ماساژ
  •  بیوفیدبک
  • درمان‌های شناختی رفتاری
  • مشاوره در مورد تغییر سبک زندگی

مزایای طب فیزیکی برای درمان فتق دیسک کمر

فتق دیسک غالباً با بهره‌گیری از درمان‌های غیرجراحی یعنی روش‌های درمانی تخصص طب فیزیکی و توانبخشی درمان می‌شود. این عارضه پی‌آمد آسیب دیدن دیسک بین‌مهره‌ای است که عامل اصلی آن استرس‌های روزمره‌ای است که به ستون فقرات فشار می‌آورد. پوسته بیرونی دیسک در اثر تحمل این فشار مداوم به تدریج ترک می‌خورد و مایع داخلی دیسک از راه این ترک وارد ستون فقرات می‌شود. متخصص طب فیزیکی سعی می‌کند که فشار روی مهره‌ها و دیسک‌ها را با روش‌هایی که توضیح داده شد کاهش دهد، همچنین عضلات مرکزی نیز تقویت می‌شود تا بهتر بتواند ستون فقرات را نگه دارد و از فشردگی آتی جلوگیری شود. اگر با مشکل فتق دیسک مواجه هستید و در جستجوی روشی موثر برای درمان آن هستید، حتی برنامه جراحی دارید حتما با متخصص  طب فیزیکی مجرب برای درمان دیسک کمر و گردن مشورت کنید. تخصص طب فیزیکی و توانبخشی با ارزیابی دقیق علت کمردرد، داشتن روش تشخیصی نوار عصب و عضله، و استفاده از روش‌های درمانی مختلف که هر کدام برای بیمار بر اساس تشخیص طراحی می‌شود بهترین گزینه در درمان کمردردهای مختلف را ارائه می‌نماید. تمرین‌های طب فیزیکی با هدف کاهش فشار ناشی از فتق دیسک طراحی می‌شود. اکثر بیماران به دو روش فعال و غیرفعال تحت درمان طب فیزیکی قرار می‌گیرند، ترکیب این دو روش حداکثر تاثیر را برای درمان بیماری دارد. مداخله‌های طب فیزیکی غیرفعال (پسیو) شامل موارد زیر می‌شود:

تجویز داروی مناسب،  تزریقات در کنار عصب یا داخل دیسک، مانیپولاسیون، تصحیح بیومکانیک با استفاده از کفی یا تمرین مناسب، تجویز کمربند مناسب، لیزر درمانی، کشش کمر، طب سوزنی، ماساژ،  درمان‌های شناختی رفتاری و مشاوره در مورد تغییر سبک زندگی

درمان غیرفعال برای کاهش دردر  کاهش فشار دیسک انجام می شود تا روشهای توانبخشی فعال آغاز شود روشهای توانبخشی فعال شامل موارد زیر است:

  • تمرین‌های تقویت کننده عضلات مرکزی
  • تمرین‌های پایدار کننده
  • کشش‌های افزایش دهنده انعطاف‌پذیری
  • بیوفیدبک
  • آب درمانی

بیمار در شروع درمان فعال و تقویت شدن عضلات ستون فقرات،ممکن است اندکی دچار ناراحتی می‌شود. البته از بیماران خواسته می‌شود که در صورت تحمل درد یا ناراحتی حین انجام فعالیت‌های طب فیزیکی یا بلافاصله پس از آن، موضوع را به پزشک معالج خود اطلاع دهند. در حال حاضر روش قدیمی که برای بیرون زدگی دیسک دو هفته استراحت مطلق  داده می شد مضر شناخته شده و بیمار باید هرچه سریعتر حتی با افزایش مختصر درد تحت نظارت پزشک تمرینات فعال یا آب درمانی را شروع کند.

چه موقع دیسک کمر را باید عمل کرد؟

 اکثر کمردرد ها با درمان‌های غیر جراحی بهبود می یابند.  تنها % 2 موارد کمردرد نیاز به جراحی دارند. جراحی نابجا باعث افزایش ایجاد احتمال مزمن شدن و ناتوانی بیمار می‌شود. اگر بیمار در یک برنامه طب فیزیکی و توانبخشی بهبود نیابد جراحی توصیه می‌شود. در مطالعات متعدد دیده شده اگر تنگی کانال نخاعی با تاخیر عمل شود تفاوتی با عمل زودرس آن ندارد. این مطلب که بیرون زدگی شدید دیسک باید عمل شود رد شده است و بستگی به شدت فشار روی عصب دارد. در موارد خاصی نیاز به عمل جراحی برای درمان کمردرد وجود دارد این موارد شامل حالات زیر است:

1. درد شدید که حداقل سه هفته به درمان‌های غیر جراحی (طب فیزیکی و توانبخشی) پاسخ ندهد.

2. ضعف عضلانی یا بی حسی که پیشرفت نماید یا در نوار عصب و عضله بدتر شود.

3. وجود علائم ارداری مثل گیر کردن ادرار یا بی حسی و گزگز در ناحیه دستگاه تناسلی

علائم ام آر آی به تشخیص بیماری و ارزیابی وضعیت  کمک می‌کنند اما در تصمیم گیری برای نقش اساسی ندارند. غیر از موارد فوق نیازی به جراحی دیسک نیست. متخصصین طب فیزیکی و توانبخشی در مورد درمان‌های غیر جراحی دیسک گردن و کمر تجربه و تبحر دارند. فقط در صورت لزوم بیمار را برای جراحی به متخصصین مربوطه ارجاع می‌کنند.

پرسش و پاسخ


برخی از سوالات رایج درباره دیسک کمر عبارت اند از:

چه مراقبت‌هایی بعد از جراحی دیسک کمر لازم است؟

در مراحل اولیه پس از  جراحی فتق دیسک، درمان‌های زیر برای تسریع دوران بهبود توصیه می‌شود:

توصیه‌های بعد از جراحی بسته به روش و نوع جراحی و وضعیت بیمار متفاوت است و بیماران باید توصیه‌ها را از پزشک جراح خود دریافت نمایند. توصیه‌های زیر بصورت کلی آورده شده است:

  • استراحت: جراحی باز ستون فقرات عملی با تهاجم بالا است، که برای انجام آن برش‌های بزرگ ایجاد و ماهیچه بریده می‌شود؛ بنابراین بیمار باید چند روز در بیمارستان بستری شود. اما اگر عمل به روش کم تهاجمی و بسته انجام شده باشد، نیازی به بستری شدن نیست، اما بیمار باید مدتی در خانه استراحت کند.
  • مصرف داروهای غیراستروئیدی ضدالتهاب (NSAIDs): این داروها نقش مهمی در دوران بهبود دارند، چرا که می‌توانند التهاب ناحیه جراحی شده کمر یا گردن را کاهش دهند و درد خفیف تا متوسط را تسکین دهند. 
  • اجتناب از انجام فعالیت‌هایی که شامل بلند کردن اشیاء، خم شدن یا چرخیدن می‌شود: محدود کردن این فعالیت‌ها فشار روی ناحیه درگیر ستون فقرات را کاهش می‌دهد و روند بهبود را تسهیل می‌کند.
  • انجام دادن ورزش‌های کم برخورد و یا شرکت در جلسات طب فیزیکی و فیزیوتراپی: بیمار باید پس از به دست آوردن توانایی لازم، چند بار در روز راه برود و شدت تمرین‌ها را به مرور افزایش بدهد. همچنین بیمار در صورت لزوم به متخصص طب فیزیکی معرفی می‌شود تا مکانیک بدن با انجام تمرین‌ها و حرکات اصلاحی مناسب بهبود داده شود.

چه داروهایی برای تسکین درد ناشی از فتق دیسک کمر تجویز می‌شود؟

در مراحل ابتدائی می‌توان از داروهای مسکن استفاده کرد. هرچند استامینوفن (تایلنول) یک مسکن موثر است، اما معمولاً داروهای غیراستروئیدی ضدالتهاب برای تسکین درد ناشی از فتق دیسک تجویز می‌شود، چون اگر دیواره دیسک تحریک شود یا عصب تحت فشار قرار بگیرد، دیسک بیرون زده باعث ورم خواهد شد. داروهای NSAIDs علاوه بر تسکین درد، التهاب را نیز کاهش می‌دهند. مصرف کوتاه مدت NSAIDs گردن درد و کمردرد مزمن را آرام می‌کند. مسکن‌های بدون نسخه زیر برای کاهش درد دیسک کمر توصیه می‌شود:

  • ایبوپروفن
  • ناپروکسین (الیو)

درست است که داروهای NSAIDs درد فتق دیسک را آرام می‌کند، اما از یاد نبرید که این داروها عارضه را درمان نمی‌کند. اگر درد شدیدی باشد یا با داروهای فوق کنترل نشود باید به پزشک مراجعه کنید.

آیا درمان‌های جایگزین و مکمل مناسبی برای فتق دیسک وجود دارد؟

درمان‌های مکمل زیادی ادعا می‌شود که در درمان دیسک کاربرد دارند اما بسیاری از این درمان‌ها اثر ندارند. درمان‌های مکمل که دارای شواهد علمی می‌باشند درد رشته طب فیزیکی و توانبخشی  آموزش داده شده و برای درمان بیماران از آنها استفاده می‌شود. این روش‌ها که بیشترین کاربرد را برای درمان گردن درد و کمردرد دارند، عبارت‌اند از:

  • درمان دستی یا مانیپولاسیون: متخصص درمان دستی (متخصص طب فیزیکی و توانبخشی) مفصل‌های ستون فقرات را با استفاده از دستان و گاهی اوقات وسایل دیگر دستکاری (مانیپولاسیون) می‌کند تا درد کاهش  یافته و عملکرد بیمار بهتر شود. سبک متخصصین طب فیزیکی و توانبخشی در این زمینه با کایروپراکتیک متفاوت است. شواهد علمی نشان دهنده خطر انجام مانیپولاسیون در گردن است بنابر این مانیپولاسیون گردن با روش‌های بی خطر طب فیزیکی و توانبخشی جایگزین شده است.
  • طب سوزنی: متخصصین طب فیزیک دوره طب سوزنی را هم می گزرانند و سوزن‌های بسیار ظریفی را در نقاط معینی از بدن فرو می‌کند توضیحات بیشتر در سایر بخش‌های وبلاگ داده شده است.
  • ماساژ: در کلینیک‌های  طب فیزیکی ماساژدرمانی در کنار درمان‌های دیگر انجام می‌شود.

چگونه از بیرون زدن دیسک کمر پیشگیری کنیم؟

مهم‌ترین دلیل قابل کنترل دیسک کمرفشارهای مزمن و کم در طول زمان همراه با ضعف عضلانی است. تغییرات ساده زیر سلامت ستون فقرات را ارتقاء می‌دهد:

  • بهبود وضعیت اندامی
  • ترک سیگار
  • نگه داشتن وزن در محدوده نرمال
  • انجام دادن تمرین‌های کششی مناسب
  • ورزش کردن